Рэферэндум: адказы на галоўныя пытанні

Усё, што вы хацелі спытаць пра рэферэндум, у адказе нашага юрыста

Сёння штаб Віктара Бабарыкі выйшаў у эфір са свежымі навінамі. Асноўнай тэмай сталі адказы на пытанні пра заяўлены рэферэндум. Акрамя гэтага, мы нагадалі аб закліку берагчы сябе і бараніць свае правы толькі законнымі спосабамі, не правакаваць і не паддавацца на правакацыі (цягам апошніх дзён у краіне праходзілі мірныя акцыі салідарнасці, прыклады рэакцый на якія з боку прадстаўнікоў улады маюцца ў СМІ і сацыяльных сетках).

Таксама мы звярнулі ўвагу на тое, што падрыхтоўка рэферэндуму — гэта не замена перадвыбарчай кампаніі Віктара Бабарыкі. Кампанія працягваецца, а перыяд зацішша да абвяшчэння рэгістрацыі кандыдата — гэта найбольш удалы момант для прапрацоўкі пытання аб рэферэндуме.

Пра тое, чаму, у якія тэрміны і як яго правесці, мы б хацелі распавесці больш падрабязна.

Навошта трэба праводзіць рэферэндум.

Паводле цяперашняй Канстытуцыі Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь валодае надзвычай шырокімі паўнамоцтвамі і можа быць абраны неабмежаваную колькасць разоў. Прэзідэнт асабіста ўдзельнічае ў прызначэнні ўсіх галінаў улады: судовай, заканадаўчай і выканаўчай. Згодна з 37 артыкулам, дэкрэты Прэзідэнта стаяць вышэй за законы краіны. Гэта ў корані супярэчыць ідэі эфектыўнага кіравання, з якой выступае Віктар Бабарыка. Таму мы і прапануем вярнуцца да Канстытуцыі 1994 года, якая робіць незалежнай кожную галіну ўлады і ўводзіць абмежаванні па тэрмінах.

Чаму мы запускаем працэдуру менавіта цяпер.

Для гэтага маецца некалькі прычын. Па-першае, гэтыя змены — перадвыбарчыя абяцанні нашага кандыдата, якія ён хоча пачаць выконваць ужо цяпер, незалежна ад вынікаў выбараў. Па-другое, сам працэс даволі працяглы (ад 1 д,а 5 месяцаў), таму яго трэба ініцыяваць як мага раней. Па-трэцяе, гэта чарговая магчымасць праводзіць пікеты і тлумачыць грамадзянам, навошта нам патрэбная новая канстытуцыя. Асабліва гэта актуальна ў тыя моманты, калі мы не можам праводзіць перадвыбарчую агітацыю. Мы звяртаем вашую ўвагу, што выбары — па-ранейшаму наш прыярытэт, а рэферэндум — ініцыятыва доўгай дыстанцыі.

Што ўяўляе з сябе працэдура рэферэндуму і якія цяжкасці могуць нас чакаць.

Усю працэдуру па змене канстытуцыі можна падзяліць на некалькі этапаў. Падрабязней пра кожны:

  1. Збор заявак для фарміравання ініцыятыўнай групы. Тэрмін: да двух тыдняў. З нашым досведам гэты этап не ўяўляе з сябе нічога складанага.
  2. Сход ініцыятыўнай групы. На сходзе зацвярджаецца канчатковы спіс сяброў ініцыятыўнай групы, выбіраюцца старшыня і раённыя каардынатары, абмяркоўваецца непасрэдна пытанне, якое выносіцца на рэферэндум. На гэтым этапе маюцца некаторыя тэхнічныя цяжкасці: подпіс кожнага сябра ініцыятыўнай групы павінен быць завераны натарыусам. Таксама ў кожнай вобласці краіны павінна быць прыкладна аднолькавая колькасць сяброў ініцыятыўнай групы.
  3. Падача дакументаў аб рэгістрацыі ініцыятыўнай групы.
  4. Атрыманне заключэння ад Міністэрства Юстыцыі і ад Генеральнай пракуратуры аб тым, што пытанне, якое выносіцца на рэферэндум, адпавядае заканадаўству. На гэтым этапе мае вялікае значэнне дакладная, сціслая фармулёўка пытання, якая не дапускае ніякага двухсэнсоўнага тлумачэння.
  5. Пачатак збору подпісаў. Добра вядомы вам этап па мінулай кампаніі. Выдача пасведчанняў, падпісных лістоў, пікеты. На гэта ў нас маюцца цэлыя два месяцы, і мы не сумняемся ў поспеху.
  6. Праверка подпісаў. Працэдура амаль гэткая ж, як пры рэгістрацыі кандыдата ў Прэзідэнты. З вашай дапамогай мы паказалі, што мы можам праверыць любую колькасць падпісных лістоў у любыя тэрміны.
  7. Прыняцце рашэння Цэнтральнай выбарчай камісіяй і далейшае выданне ўказа Прэзідэнта аб правядзенні рэферэндуму. Прэзідэнт абавязаны выдаць указ аб правядзенні рэферэндуму ў двухмесячны тэрмін пасля вынясення прапановы грамадзянамі. Адзіная магчымая цяжкасць: Прэзідэнт можа зацягнуць выданне ўказа на два месяцы. Нягледзячы на тое, што мы пакуль не ведаем, хто будзе прэзідэнтам пасля 9 жніўня, мы спадзяёмся, што новы кіраўнік дзяржавы не будзе марудзіць.
  8. Правядзенне рэферэндуму. Рашэнне прымаецца простай большасцю. Асноўнай цяжкасцю тут зноў можа стаць зацягванне часу: рэферэндум можа быць прызначаны не пазней за трохмесячны тэрмін з моманту выдання ўказа.

Дакладная фармулёўка пытання аб зменах у Канстытуцыі.

Як мы ўжо пісалі, ад дакладнасці і сцісласці залежыць вельмі многае. Цяпер мы максімальна прапрацоўваем гэты момант і ў бліжэйшы час пастараемся агучыць нашую фармулёўку. Паводле духу закона гэта будзе вяртанне да Канстытуцыі 1994 года з усім, што вынікае: правядзенне выбараў у Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь, абмежаванне тэрмінаў выбрання Прэзідэнта.

Падчас сустрэчы з сябрамі ініцыятыўнай групы ў Салігорску Віктар Бабарыка абяцаў, што мы не дамо вам занудзіцца. Мы разумеем, што наш кандыдат цяпер знаходзіцца не на волі. Але для грамадства надышоў час самому вызначаць свой лёс. Рэферэндум  — прамое волевыяўленне ўсяго народа Беларусі. Давайце ж выразім нашую волю. Разам пераможам!

(Фота з сустрэчы Віктара Бабарыкі ў Салігорску 17 чэрвеня 2020 )

Фота: Паша Крычко

Яшчэ навіны

Падзяліцца

Menu